2ο Πανελληνιο Πολιτιστικο Ανταμωμα

Λεύκωμα Πολιτιστικού Συλλόγου Αγίου Πνεύματος

Tην Δευτέρα 30 Ιουνίου στις 8,30μμ στο Δημοτικό θεατράκι Σερρών θα γίνει
η παρουσίαση του λευκώματος "Η ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ
ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΩΝ ΔΑΡΝΑΚΟΧΩΡΙΩΝ". Θα γίνει λεπτομερή
αναφορά στους ενδυματολογικούς τύπους που παρουσιάζονται, θα
παρουσιαστούν φωτογραφίες από την προετοιμασία του λευκώματος ενώ στο
δεύτερο μέρος θα παρουσιαστούν σκηνές από την τελετουργία του γάμου στο
Άγιο Πνεύμα από την χορευτικό ομάδα του συλλόγου.

ΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΓΗΓΕΝΩΝ

ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

(Τα εντόπικα/εντόπια ή μακεδονικό πίτζιν)

Μια εθνογλωσσολογική προσέγγιση

Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης 

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 

Δύο είναι τα βασικά ερωτήματα που ανακύπτουν σε σχέση με το γλωσσικό ιδίωμα (εντόπια / εντόπικα) των γηγενών της Μακεδονίας: 

1. Ποια είναι η εθνική συνείδηση, άρα και η εθνοτική ταξινόμηση των ομιλητών αυτού του ιδιώματος;

2. Τι ακριβώς είναι αυτό το ιδίωμα από γλωσσολογική σκοπιά;

Το πρώτο ερώτημα έχει απαντηθεί ήδη από καιρό, τόσο επιστημονικώς, όσο και από την ίδια την στάση της συντριπτικής πλειονότητας των γηγενών Μακεδόνων: Αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του ελληνικού έθνους από αιώνες.

Ως προς την επιστημονική διάσταση του θέματος τώρα, υπενθυμίζω απλώς ότι οι παλαιότερες αντιλήψεις, όπως π.χ. οι αρχαιοελληνικές διατυπώσεις για το «όμαιμον, ομόγλωσσον και ομότροπον» (Ηρόδοτος, Η΄144) έχουν απολέσει το ιστορικό-γεωγραφικό τους πλαίσιο και έχουν ατονήσει σε μεγάλο βαθμό, εδώ και αρκετούς αιώνες, λόγω των εκτεταμένων μετακινήσεων των ανθρωπίνων πληθυσμών, αλλά και των αλλεπάλληλων κοινωνικοπολιτικών και πολιτιστικών μεταβολών που σημειώθηκαν από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Σε προηγούμενα ιστορικά στάδια οι λαοί είχαν σχετικώς ευδιάκριτα ανθρωπολογικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά, με αποτέλεσμα να ήταν κατά κανόνα εύκολη η κατάταξη κάποιου ατόμου σε συγκεκριμένο Έθνος. Έτσι, από τα βασικά στοιχεία διάκρισης ήσαν πρωτίστως η Γλώσσα και η Θρησκεία του, και επί πλέον, τα ήθη και τα έθιμά του, οι φιλοσοφικές, καλλιτεχνικές, κοινωνικές, πολιτικές κ.λπ. αντιλήψεις του. Στην αρχαιότητα, για παράδειγμα, ένας Έλληνας, ένας Πέρσης και ένας Αιγύπτιος, διακρίνονταν μεταξύ τους πανεύκολα, λόγω των βαθύτατων διαφορών, που υπήρχαν ανάμεσα τους, σε σχέση με τα προαναφερθέντα πολιτιστικά χαρακτηριστικά. Στην σημερινή εποχή όμως αυτές οι διακρίσεις έχουν γίνει πολύ δυσκολότερες, λόγω της αυξημένης κινητικότητας, η οποία χαρακτηρίζει την ανθρωπότητα, ιδιαίτερα από το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα.

Εκείνο πλέον, που και επιστημονικώς είναι αδιαμφισβήτητο, είναι η διαπίστωση ότι η ομιλούμενη γλώσσα δεν αποτελεί πάντοτε απόλυτο εθνολογικό κριτήριο ταξινόμησης μιας συγκεκριμένης εθνοτικής ομάδας. Περιορίζομαι να αναφέρω τα κλασσικά παραδείγματα, τόσο των γερμανόφωνων Αλσατών, στα σύνορα Γαλλίας–Γερμανίας, οι οποίοι αισθάνονται φανατικοί Γάλλοι, αλλά και των Καθολικών μεν στο θρήσκευμα Κροατών, οι οποίοι ουδεμία σχέση επιθυμούν να έχουν με τους ομόγλωσσούς τους, Ορθοδόξους όμως Σέρβους, παρά την κοινή τους γλώσσα (τα Σερβοκροατικά) ή ακόμα πιο χαρακτηριστικά, το παράδειγμα των Μαυροβουνίων σε σχέση και πάλι με τους Σέρβους, με τους οποίους δεν έχουν ούτε καν θρησκευτική διαφορά και παρ’ όλα αυτά αισθάνονται μέλη ενός διαφορετικού έθνους.

Επομένως, το ότι κάποια τμήματα του πληθυσμού της Μακεδονίας είχαν παλαιότερα ως μοναδικό γλωσσικό τους όργανο το σλαβογενές ιδίωμα, στο οποίο θα αναφερθούμε λεπτομερειακά παρακάτω, δεν αποτελεί ικανό και επαρκές κριτήριο για την επιχειρηθείσα στο παρελθόν και επιχειρούμενη και σήμερα, τοποθέτησή τους εκτός του ελληνικού έθνους. Ως δίγλωσσος λοιπόν, γηγενής Μακεδόνας Έλλην θεωρώ ότι το ζήτημα έχει απαντηθεί θεωρητικά και πρακτικά και δεν υπάρχει ανάγκη περαιτέρω συζητήσεων και διευκρινίσεων.

Τι είναι όμως αυτό το διαβόητο γλωσσικό ιδίωμα, που ορισμένοι προσπαθούν κατά καιρούς να το επαναφέρουν στο προσκήνιο και να το χρησιμοποιήσουν ως πολιτικό επιχείρημα;

Θα επιχειρήσω αρχικά μια γλωσσολογική ενημέρωση/ανάλυση.

Beste vrienden uit België,

http://www.levendisbrugge.com/katerina-asteriou-kavazi.html

Beste vrienden uit België,

In de streek Macedonië, Drama ( Land van Dionysus), ligt het mooie Prosotsani waar ik, Katerina Asteriou Kavazi, ben geboren en getogen. 
Sinds Februari 2014 is Katerina woonachtig op Kreta in Chania, waar ze haar kennis van dans en traditie voortzet bij 4 dansgroepen. (clip rechts geschreven en gedirigeerd door Katerina)

Als klein meisje heb ik samen met mijn opa Dimitris Zadamanis uit Petrousa, 
een bekende Macedonische Lyra speler, veel geleerd en een schat aan ervaring opgedaan over de dansen, de tradities, de muziek maar vooral ook geleerd 
om ervan te genieten en om mijn ervaringen te delen.

Ik begon al snel een onderzoek samen met de plaatselijke bevolking van de provincie Drama en mede door deze hulp heb ik meer dan 200 liederen over vreugde, emigreren, oorlog, klaagzangen en gewoonten van de regio geregistreerd. 
Het archiveren van de kostuums uit elk individueel dorp heeft veel tijd en werk gekost maar was zeker de moeite waard.

Dansen is namelijk niet alleen de passen weten, het is ook een gevoel, het gevoel van de muziek, de traditie, de houding, de kostuums en de ethiek…...
“Weet wat je Danst”!

Vol trots bracht ik daarna, in het jaar 2000, mijn eerste cd uit met "Liederen van Mikropoli" en twee jaar later is ook het beeldmateriaal op DVD uitgebracht, met een prachtige rondleiding door het traditionele dorp Mikropoli.

Ο χαρακτήρας των Ελλήνων

Άποψη: Ο χαρακτήρας των Ελλήνων σύμφωνα με την Britannica

ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΡΥΜΙΩΤΗΣ*

• 

«Παρά τη σύνθετη προέλευσή τους, την ευρεία γεωγραφική εξάπλωσή τους και τα κοσμοπολίτικα ένστικτά τους, οι σύγχρονοι Ελληνες είναι ένας αξιοσημείωτα ομοιογενής λαός, αισθητά διαφορετικός κατά τον χαρακτήρα από τους γειτονικούς λαούς, ενωμένος από τον κοινό ενθουσιασμό για τους εθνικούς στόχους και βαθύτατα πεπεισμένος για την ανωτερότητά του έναντι των άλλων εθνών. Ο ξεχωριστός χαρακτήρας τους, σε συνδυασμό με την παραδοσιακή τάση τους να αντιμετωπίζουν τους μη ελληνικούς πληθυσμούς ως βαρβάρους, αντισταθμίζει, στην πραγματικότητα, τη μεγάλη ενέργεια και τον ζήλο τους στην αφομοίωση άλλων φυλών. Η προνομιακή θέση την οποία απέκτησαν ...οφειλόμενη στον ανώτερο πολιτισμό τους, την ευελιξία τους, τον πλούτο τους και το μονοπώλιο της εκκλησιαστικής εξουσίας, θα τους επέτρεπαν πιθανώς να εξελληνίσουν μονίμως το μεγαλύτερο μέρος της Βαλκανικής, αν έδειχναν περισσότερη συμπάθεια προς τις άλλες χριστιανικές φυλές.

Της καλομάνας το παιδί το πρώτο είναι κορίτσι..............................

“'Όταν γίνεις Μάνα τότε θα με καταλάβεις.................”,η περίφημη φράση της Μάνας μου,που μέσα στην αγωνία της για την δική μας φροντίδα και στα δεκάδες,χιλιάδες δικά μου ερωτήματα,ήταν η φράση που πάντα ξεστόμιζε.Πρωτότοκη εγώ στην οικογένειά μας,προσπαθούσα πάντα να καταλάβω πως κατάφερνε η Μανούλα μου να κάνει τόσα πράγματα μαζί.

Ακούραστη πάντα με λόγο,κίνηση,σταθερότητα,διαίσθηση,υπομονή,χαμόγελο,δάκρυ,κατανόηση......................πολλές πλευρές της υπαρξής της που μου κόβανε την ανάσα.Μου πήρε χρόνια να καταλάβω την ήρεμη δύναμη που κουβαλούσε μέσα της,μια αξίωση δοσμένη απ'την φύση της,ένα παράσημο ζωής που το είχε απο την στιγμή που γεννήθηκε.Ένα παράσημο που όσο περνούσαν τα χρόνια το τράνωνε και το'κανε γιγάντιο να φαντάζει σχεδόν ακατόρθωτο στα δικά μου μάτια.Με έφερε κόρη στην ζωή και μου'λεγε “της καλομάνας το παιδί το πρώτο είναι κορίτσι”.Έγινα γυναίκα ,είμαι Μάνα και βλέπω στον εαυτό μου,όσο περνούν τα χρόνια, πολύ απλά όλα τα δικά της να'χουν περάσει στο είναι μου.Έγινα γυναίκα και κατάλαβα τον σκοπό της φύσης μου,τον σκοπό της υπαρξής μου.Νιώθω τη μέγιστη όλων χαρά για το πως αυτή η κρυφή δύναμη που κι εγώ φέρω,μπορεί να δώσει ισορροπία στο σύμπαν όλο.Χάρισμα απο την φύση κουβαλά η γυναίκα , πάντα πιο κοντά στην ζωή με όλα τα καλούδια της προσφοράς και της φροντίδας.

Όλα τόσο εύκολα στην φύση της ,με χαρά να αφήνει τα δάκρυά της να κυλούν είτε απο χαρά,είτε απο λύπη.....................πολλές φορές και χωρίς λόγο.Δεν χρειάζεται να έχεις λόγο γυναίκα,δώσε όλο σου το είναι στο σύντομο πέρασμα απο την ζωή που κάνεις.Υπάρχει λόγος σοβαρός για να συνεχίσει η φύση να λειτουργεί με την βοήθεια της γυναίκας ,που θηλυκότητα φέρουν και οι δυό...............................

Αστερίου Καβάζη Κατερίνα

Δασκάλα Ελληνικού παραδοσιακού χορού

Η λαγάνα της Καθαράς Δευτέρας!

    Σήμερα, Καθαρά Δευτέρα, είναι η αρχή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, μιας περιόδου νηστείας που ετοιμαζόμαστε για τη Λαμπρή και διαρκεί περίπου σαράντα ημέρες. Με τη μέρα αυτή συνδέονται πολλά έθιμα και συνήθειες χρόνων. Μία από αυτές είναι και η κατανάλωση λαγάνας, ενός ειδικού τύπου ψωμιού.
     Η λαγάνα είναι ένα πλατύ και λεπτό ψωμί με μπόλικη κόρα, όπως πωλείται σήμερα στους φούρνους. Όμως στην πραγματικότητα, η λαγάνα ήταν το ψωμί που δεν έχει μέσα του καθόλου προζύμι, δηλαδή άζυμος άρτος. Τέτοιο ψωμί -άζυμο- αναφέρεται στην Παλαιά Διαθήκη ως το ψωμί που έφαγαν οι Ισραηλήτες τη νύχτα πριν την Έξοδο από την Αίγυπτο. Σε ανάμνηση αυτού, οι Ισραηλήτες έτρωγαν άζυμο ψωμί για όλες τις μέρες του εβραϊκού Πάσχα, όπως όριζε ο Μωσαϊκός νόμος. Άλλη αναφορά είναι αυτή που βρίσκουμε στην ιστορία του Λωτ, και τα άζυμα με τα οποία περιποιήθηκε τους καλεσμένους του, πράγμα που μοιάζει παράξενο για κάποιον που ζούσε σε μια αμαρτωλή κοινωνία.